Het bijna zes eeuwen oude stadhuis van Vianen, een van de meest beeldbepalende monumenten van de binnenstad, krijgt eindelijk een nieuwe bestemming. Waar inwoners nu nog terechtkunnen voor paspoorten en rijbewijzen, verrijst de komende jaren een cultureel knooppunt met een museum, bibliotheek, horeca en maatschappelijke ontmoetingsplekken. De Gemeente Vijfheerenlanden trekt € 7 mln uit om het rijksmonument uit 1450 te transformeren.
Sinds de gemeentelijke herindeling — waarbij Vianen, Meerkerk en Leerdam fuseerden tot Vijfheerenlanden — was het monumentale stadhuis feitelijk overbodig geworden als overheidsgebouw. Verkoop leek even een reële optie, maar de gemeenteraad maakte in 2023 een eind aan de discussie. 'De raad was heel duidelijk: wat je ook doet, verkoop het niet,' zegt wethouder Ton van Maanen. Het college presenteert nu een plan dat het historische gebouw niet alleen behoudt, maar opnieuw verankert in het sociale en culturele leven van de stad. Het Stedelijk Museum Vianen en de bibliotheek verhuizen naar het pand, terwijl de huidige kantoorruimten worden omgebouwd tot vergaderplekken voor maatschappelijke organisaties.
'Dit is het huis van de stad en dat blijft het ook,' benadrukt Van Maanen. 'Door het zelf te houden en te verhuren, kunnen we sturen op kwaliteit, uitstraling en gebruik.' Een eerdere verkenning naar sociale huurwoningen op de bovenverdieping bleek financieel onhaalbaar. De benodigde verbouwing zou de huren richting 2.000 euro per maand duwen, vertelt de wethouder. “Dat past niet bij sociale woningbouw en daarom hebben we dat plan laten varen.” Wat wel behouden blijft, is de geliefde trouwzaal. Vrijwel elke Viaanse inwoner heeft er een huwelijk bijgewoond of gevierd. “Een markante plek die we niet zomaar konden opgeven,” aldus Van Maanen.
Het college ziet daarnaast ruimte voor horeca en mogelijk zelfs enkele winkels, mits de indeling en monumentale waarden het toelaten. Het stadhuis is groot genoeg om een multifunctionele en levendige invulling te dragen. De geraamde kosten van 7 miljoen euro gaan grotendeels naar verbouwingswerkzaamheden, klimaatinstallaties en veiligheidsvoorzieningen die nodig zijn om de bibliotheek, het museum en de kunstcollectie onder te brengen. “Vooral de eisen rond klimaatbeheersing en beveiliging zijn streng, en dat is kostbaar,” legt Van Maanen uit. Voordat de renovatie kan beginnen, moet eerst de ambtelijke organisatie verhuizen naar Leerdam — gepland in 2027. Pas daarna wordt het stadhuis volledig vrijgespeeld voor verbouwing. De gemeenteraad buigt zich op 16 december over het plan. De wethouder is optimistisch: 'Als dit doorgaat, krijgen we een bruisende, open plek die het monument recht doet. Het wordt echt prachtig.'